Bijna iedereen die deze krantenkop leest denkt onbewust: ‘dat is geen Nederlandse minister’. In dit geval klopt dat ook, het gaat om de Italiaanse minister van Landbouw Saverio Romano. In 2011 werd de christendemocratische bewindsman Romano in Palermo door het Openbaar Ministerie in staat van beschuldiging gesteld. In ruil voor stemmen tijdens de verkiezingen beschermde hij de maffia.
In 2012 werd Domenico Zambetti gearresteerd. Hij was lid van de regionale regering van Lombardije in Milaan, verantwoordelijk voor Volkshuisvesting. Zambetti zou voor € 200.000 maar liefst 4.000 stemmen gekocht hebben van een ‘Ndrangheta clan. Dat was een beslissend aantal, hij won zijn zetel bij de regionale verkiezing met 11.217 stemmen. Zambetti kreeg een gevangenisstraf van dertien en een half jaar.
In 2016 werd Antonio Caridi uit de Italiaanse Senaat gezet. Na een stemming in de Senaat verloor hij zijn met hulp van de maffia verkregen zetel. Zo zijn er veel meer voorbeelden. Infiltratie van de maffia in de politiek is een oud- en hardnekkig probleem in Italië en ook daarbuiten.
Na 1975 groeide de ‘Ndrangheta razendsnel. Was deze maffiaorganisatie aanvankelijk nog vooral actief in Calabrië, tegenwoordig is het een machtig crimineel netwerk met tientallen miljarden Euro omzet afkomstig uit onder meer de drugshandel, bouw, horeca en winkelbedrijven.
In Nederland werden in 2015 de broers Vincenzo en Giuseppe Crupi gearresteerd. Deze leden van een bekende ‘Ndrangheta-clan smokkelden jarenlang cocaïne vanuit Aalsmeer naar Italië. Ze stonden meer dan twintig jaar goed bekend als grote bloemenexporteurs, vooral van tulpen en hyacinten. In die periode verborgen zij grote hoeveelheden drugs in vrachtwagens tussen de fleurige lading. Bloemenhandelaren verklaarden daarna dat ze er zeker van waren dat de drugshandel door in de bloemenbranche geïnfiltreerde maffialeden gewoon doorging.
In haar bestseller Mafiopoli (Nieuw Amsterdam, 2020) beschrijft Sanne de Boer, die in Calabrië woont, hoe de ‘Ndrangheta kon uitgroeien tot de criminele multinational die zij nu is. Een boeiend verhaal: waargebeurd en nog altijd realiteit. Het boek van Sanne de Boer is non-fictie, maar fictie en realiteit lopen soms in elkaar over. De boven- en onderwereld zijn steeds meer vervlochten, al is het niet gemakkelijk dat in het alledaagse leven scherp te zien.
Ik heb mij afgevraagd hoe het zou zijn als de voorbeelden die wij uit Italië kennen in Nederland realiteit zouden worden. Niet op dezelfde manier natuurlijk, maar waarom zouden niet ook in ons land politici, ambtenaren, ondernemers en mensen die wat willen bijverdienen verstrengeld kunnen raken in het web dat de ‘Ndrangheta voor hen heeft gespannen. Zij domineren de import van cocaïne en hebben in elk geval onbeperkt middelen om mensen op sleutelposities in bijvoorbeeld de politiek, havens en ambtenarij om te kopen.
De Rioolrat is fictie, een boek dat spannend is en op luchtige wijze ook een serieus thema aan de orde stelt. Het is aan de lezer om te beoordelen of deze beangstigende fictie al realiteit is of het ooit zal worden.
Pieter Chenestre
Pieter Chenestre | De Rioolrat 